Περιβαλλοντική εκπαίδευση
του Μάκη Απέργη
Εμείς, οι ενήλικες Έλληνες, είμαστε υπεύθυνοι για την υποβάθμιση της Φύσης στη χώρα μας τα τελευταία πενήντα χρόνια. Έχουμε βαλθεί να καταστρέψουμε ένα ανεκτίμητο αγαθό για να καρπωθούμε πρόσκαιρα ωφέλη, αντί να το διαχειρισθούμε με σύνεση και να το προφυλάξουμε για τις επόμενες γενεές.
Ευτυχώς, τα σημερινά παιδιά δεν φαίνεται να μας μοιάζουν. Έχουν πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον για το φυσικό κόσμο γύρω τους και αγκαλιάζουν ζεστά την περιβαλλοντική εκπαίδευση στα σχολεία, όταν αυτή τους προσφέρεται. Μεταφέρουν δε τις γνώσεις και την ευαισθησία τους πολύ αποτελεσματικά στην οικογένεια και την τοπική κοινωνία. Έτσι, μπορούν, πολλές φορές, να καταφέρουν ό,τι δεν κατάφεραν μέχρι τώρα οι ενήλικες. Αυτό παρατηρούμε επί πολλά χρόνια στα 1.300 περίπου σχολεία που συμμετέχουν στα πέντε Θεματικά Δίκτυα της ΕΕΠΦ: Οικολογικά Σχολεία, Νέοι Δημοσιογράφοι, Φύση χωρίς Σκουπίδια, Πράσινες Γωνιές και Μαθαίνω για τα Δάση. Οι σημερινοί μαθητές, ως αυριανοί πολίτες, είναι η καλύτερη επένδυση για να αντιμετωπισθούν τα περιβαλλοντικά προβλήματα της Ελλάδας.
Σήμερα, λιγότερο από το ένα πέμπτο των σχολείων της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ασχολείται ενεργά με θέματα περιβαλλοντικά. Όμως, ο αριθμός τους αυξάνεται ραγδαία. Η διαφορά μπορεί να προέλθει κυρίως από το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και, ιδίως, την Υπουργό, αν προωθήσει την περιβαλλοντική εκπαίδευση σαν βασικό στοιχείο της εκπαιδευτικής προσπάθειας. Και, όντως, φαίνεται να γίνεται κάποια τέτοια κίνηση, με την ίδρυση και ενίσχυση Κέντρων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ανά τη χώρα και την υποστήριξη Θεματικών Δικτύων, όπως είναι αυτά της Εταιρίας μας, για την ενέργεια, το νερό, τα απορρίμματα, τα δάση, το πράσινο στις πόλεις κ.α.
Η περιβαλλοντική εκπαίδευση αφορά όλες τις ηλικίες μαθητών, από το Νηπιαγωγείο μέχρι το Λύκειο. Η επιτυχία της εξαρτάται, σε μεγάλο βαθμό, από τους εκπαιδευτικούς, που πρέπει και να πιστεύουν στη σημασία της και να έχουν διάθεση προσφοράς. Παράλληλα, όμως, χρειάζονται βοήθεια: επιμόρφωση, διδακτικά εφόδια, διαθέσιμες ώρες στο σχολικό ωράριο, ηθική και υλική αναγνώριση.
Σε πολλά, μπορεί να βοηθήσει αποτελεσματικά μια περιβαλλοντική οργάνωση, όπως η δική μας. Διαθέτουμε ασφαλώς χρήσιμες και πρακτικές γνώσεις για περιβαλλοντικά θέματα, γιατί συγκεντρώνουμε ανάμεσα στα μέλη μας πολλούς από εκείνους, τους περισσοτέρους ίσως, που τα κατέχουν καλύτερα στη χώρα μας. Κάνουμε καθημερινή πράξη τη προστασία του περιβάλλοντος στην Ελλάδα, αναλαμβάνοντας έργα και παρεμβαίνοντας εκεί όπου διαπιστώνουμε απειλές. Είμαστε ενημερωμένοι για τις εξελίξεις παγκοσμίως, γιατί συμμετέχουμε σε διεθνείς περιβαλλοντικούς οργανισμούς. Έχουμε ζήλο και ανιδοτέλεια για το έργο που επιτελούμε. Χορηγοί μας εμπιστεύονται με το χρήμα τους και το διοχετεύουμε απλόχερα προς τα σχολεία. Ακόμη, κινούμε μεγάλο αριθμό εθελοντών που ενισχύουν την προσπάθειά μας. Είμαστε, τελικά, ένας κοινωνικός φορέας από τον οποίον το σχολείο έχει πολλά να ωφεληθεί.
Δεν είναι η δουλειά μας να μπούμε στην τάξη – αυτό είναι έργο των εκπαιδευτικών. Εμείς πρέπει πρωτίστως να ενισχύουμε τους εκπαιδευτικούς, παρέχοντάς τους εκείνα τα πρόσθετα εφόδια που είμαστε σε θέση να τους προσφέρουμε.
Όσοι περισσότεροι μαθητές συμμετέχουν στην περιβαλλοντική εκπαίδευση, τόσο μεγαλύτερος θα είναι και ο αριθμός των Ελλήνων, νέων αλλά και ενηλίκων, που θα ευαισθητοποιηθούν για θέματα περιβάλλοντος. Έχουμε την ελπίδα ότι θα είναι κάποτε αρκετοί, ώστε να είναι υπολογίσιμοι, για να σταματήσουμε αυτόν τον κατήφορο που έχει πάρει η Φύση στην Ελλάδα.
